Terug naar overzicht

Mobach keramiek: Al ruim 100 jaar handwerk

Ondernemers Merwede

woensdag 3 juli 2013

Met een bijna 100-jarige historie is Mobach keramiek aan de Kanaalweg 24 verreweg de oudste gebiedsgebruiker in Merwede. Sinds 1895 werken vijf generaties Mobach met een team van medewerkers in het historische pand langs het Merwedekanaal. In al die tijd is de werkwijze nauwelijks veranderd. Nog altijd wordt alle keramiek of op de schijf gedraaid of met de hand uit kleirollen of -platen opgebouwd, zoals ook ooit oprichter Klaas Mobach het deed in zijn ‘Utrechtse Pottenfabriek’.

Prominente gebiedsgebruiker
Het uit 1913 daterende fabrieksgebouw langs het Merwedekanaal heeft, samen met de drie bijbehorende woningen, de status van rijksmonument. In Merwede is Mobach alleen al om die reden een prominente gebiedsgebruiker. Maar ook omdat de huidige generatie Mobach er nog steeds modern vormgegeven handwerk maakt in kleine series of als unica. Het draaien of handvormen, het glazuren en het bakproces zorgen ervoor dat ieder product uniek is. Alle keramiek wordt voorzien van het Mobach stempel, daarnaast wordt elke unica gesigneerd door de maker. Het keramiek is toonaangevend in hedendaagse vormgeving en geniet een wereldwijde bekendheid vanwege haar bijzondere glazuren.

De beginjaren
Waar kort geleden het Utrechtse Pastoe haar 100-jarig bestaan vierde blijkt Mobach keramiek zelfs een nog langere historie te hebben in de Domstad. Begonnen met Fries kerfsnijwerk stichtte Klaas Mobach in 1895 de ‘Utrechtsche Pottenfabriek’, waar aanvankelijk werd gestart met het produceren van aardewerk met Fries snijwerk. Na 1900 volgden de strakke lijnen van de Nieuwe Kunst. Vanaf de nieuwe locatie langs het Merwedekanaal werden vanaf 1926 ook potten met een ruw oppervlak vervaardigd en begon Bouke Mobach I met het reducerend bakken van glazuren en het toepassen van zelf ontwikkelde lusterglazuren. In de jaren dertig produceert Mobach kleine series Oosters geïnspireerd aardewerk, monochroom (soms metaalkleurige) geglazuurde potten, vazen en schalen.

Op naar 120 jaar
Na de oorlog werd de fabriek weer opgestart en in de jaren vijftig werden er onder andere vazen en schalen vervaardigd in roodbakkende klei. Eind 60’er jaren maakte Klaas Mobach gedraaide vaas- en schaalvormen met kleurige engobes in geometrische motieven. Midden jaren 80 komen er sierlijke vormen in glanzende glazuren. Door opkomst van huishoudplastics belandde Mobach in een crisis welke met de Regenboogkollektie (eind 1989, horizontale glazuurstrepen van verschillende kleuren en samenstellingen) overwonnen werd. In 1993 is er een samenwerking met ontwerper Jan des Bouvrie waar ongeglazuurde natuurlijke vaasvormen uit voortvloeiden. In 1995 vierde het bedrijf zijn 100-jarig bestaan.

Naast atelier inmiddels ook museum
Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan in 1995 werd in 1994 de Stichting Mobach Keramiek Collectie opgericht met als doel het beheren, uitbreiden en exposeren van de collectie. De voormalige kleiopslagplaats langs de Kanaalweg en de ruimte rondom de kolenoven uit 1922 dienen inmiddels als expositieruimte, waar permanent een vitrine met werk uit 1895 tot ongeveer 1910 te zien is. Eenmaal per jaar wordt er een nieuwe expositie ingericht naar periode of thema. De opening van die expositie valt samen met de goedbezochte jaarlijkse Open Huisdagen in november. Een aanrader voor wie nog nooit bij dit prachtige Utrechtse bedrijf is geweest!

Mobach keramiek | Kanaalweg 24 | 3526KM Utrecht | www.mobach-keramiek.nl | T 030 – 2880290