Terug naar overzicht

Nieuwe ontwikkelingen in Merwedekanaalzone #1

Ontwikkelingen Defensie

zaterdag 24 mei 2014

Ook over de stedelijke ontwikkelingen rondom Merwede houden wij je graag op de hoogte. Voornamelijk om je daarmee een compleet beeld te geven van de plannen rond de transformatie van de Merwedekanaalzone waar Meer Merwede zich voor inzet. In dit bericht zoomen wij in op de plannen voor de bouw van 600 woningen in de Merwedekanaalzone Noord. Met de aankoop van het defensieterrein aan de Overste den Oudenlaan door de gemeente Utrecht is de uitvoering van die plannen een stap dichterbij gekomen.

Nieuwe verbindingszone
Afgelopen woensdag 16 april ondertekenden minister Stef Blok (wonen) en de Utrechtse wethouder wonen Gilbert Isabella een overeenkomst voor de aankoop van het voormalige defensieterrein in deelgebied 4 van de Merwedekanaalzone. De gemeente Utrecht betaalt 13,5 miljoen euro aan het Rijk voor de gesaneerde grond. Op het defensieterrein komen 600 woningen, waarvan 350 studentenwoningen en 250 eengezinswoningen. De ondertekening vond plaats in de succesvol gerestaureerde Villa Jongerius, inmiddels een belangrijk icoon voor de herontwikkeling van het gebied, dat een verbinding zal vormen tussen het Stationsgebied, het Jaarbeursterrein en de Dichterswijk met Transwijk en Kanaleneiland. De functiewijziging naar wonen kan daarnaast de barrièrewerking van de industriebestemming op het gebied opheffen. Hierdoor kunnen het Stationsgebied, Kanaleneiland, Papendorp en Leidsche Rijn (beter) op elkaar gaan aansluiten.

Historie
De Merwedekanaalzone ontwikkelde zich ooit als bedrijvengebied aan de rand van de stad, maar vormt al jaren min of meer een barrière. In de jaren ’70 van de vorige eeuw vierde het zuidelijk deel van het gebied (deelgebied 5) bijvoorbeeld hoogtij als distributiegebied met de vestiging van bedrijven als de Onderlinge Pharmaceutische Groothandel (OPG), de busremise van de GVU en het landelijke distributiecentrum van Vroom & Dreesman. Inmiddels is een groot deel van deze bedrijven vertrokken: verder de stad uit en wordt Merwede meer en meer onderdeel van het stedelijke milieu in Utrecht. Het OPG-terrein is in ieder geval tot 2020 een tijdelijk een plek voor de creatieve industrie, sociaal ondernemers en sportorganisaties als Skatepark Utrecht, Boulderhal Sterk en circus DIEDOM. Het pand van V&D is na jaren van leegstand inmiddels gesloopt en de busremise , met inmiddels Qbuzz als gebruiker, functioneert nog prima tussen de nieuwe bestemmingen.

Al vanaf 2004 in beeld
De Merwedekanaalzone werd als geheel voor het eerst benoemd als herontwikkelingsgebied in de ‘Structuurvisie Utrecht 2015-2030’, door de gemeenteraad vastgesteld op 1 juli 2004. Daarin schetste het toenmalige college van burgemeester en wethouders wat haar ideeën waren over het aanzien van de stad in 2030. Voor wat betreft de Merwedekanaalzone wordt (zie pagina 63) een inzet geschetst die gericht zal zijn op ‘het versterken van de woonfunctie via transformatie en intensivering, waardoor een sterke menging van functies zal ontstaan’. In de vervolgens opgestelde gemeentelijke Visie Merwedekanaalzone (2005), kreeg de zone het thema ‘hoogwaardig werken’ mee, wat neerkomt op binnenstedelijk wonen in combinatie met werken en voorzieningen. Ook in het ‘Dynamisch Stedelijk Masterplan’ (2011), voorafgegaan door een stadsdebat, wordt voor het gebied een ontwikkelingsstrategie van zowel acteren als faciliteren geschetst (zie pagina 9/10). ‘Actief en flexibel optreden om het gebied te kunnen laten transformeren’ staat daarbij voorop! De transformatie van het gebied verloopt echter traag en stroperig.

Inzet Meer Merwede
Al bijna 2 jaar zet Meer Merwede, een initiatief van gebiedsmarketeer Emilie Vlieger en ontwerper stedelijke ruimte Floris Grondman, zich er voor in de transformatie van de Merwedekanaalzone vlot te trekken en te ondersteunen. Daartoe werd tijdens een bijeenkomst in september 2013 het ontwikkelingsperspectief ‘Mix Merwede met lef en experiment’ gepresenteerd, samengesteld uit alle wensen, kansen en kwaliteiten die door Meer Merwede werden verzameld tijdens bijeenkomsten en gesprekken tussen september 2012 en september 2013. Dit ontwikkelingsperspectief en het vergroten van de bekendheid en zichtbaarheid ten behoeve van de transformatie van Merwede is echter onvoldoende om de gewenste ontwikkelingen daadwerkelijk en volwaardig door te zetten. Door grote obstakels zoals de milieuzoneringen en de aanwezigheid van de tippelzone loopt de gebiedstransformatie op dit moment vast. Het ontwikkelingsperspectief dient als stip op de horizon. Hoe dit perspectief realiteit kan worden, moet duidelijk worden in het ontwikkelkader.

Vooruitzichten
Wethouder Isabella: ‘De Merwedekanaalzone wordt een nieuw, spannend gebied, met een binnenstedelijk karakter. Wonen, werken en ontspannen, het kan er straks allemaal. Dit sluit mooi aan op de woonwijk Parkhaven met de historische schepen, City Campus Max en het daarnaast te bouwen Startblok. En niet te vergeten de bijzondere Villa Jongerius.’ Na instemming van de raad kan de binnenstedelijke ontwikkeling van het voormalige defensieterrein van start gaan. Het is de bedoeling dat de rijksoverheid nog in 2014 start met slopen en saneren. Overdracht van het terrein aan de gemeente vindt in 2016 plaats, ontwikkelaar is Bouwfonds. Daarnaast bundelen de gemeente Utrecht en provincie Utrecht hun krachten om het binnenstedelijk wonen in de stad Utrecht te stimuleren. De Merwedekanaalzone staat daarin benoemd als één van de drie aandachtsgebieden, naast Veemarkt en Overvecht. Dat gebeurt door het aangaan van de samenwerkingsovereenkomst ‘Samen werken aan de Binnenstedelijke Opgave Utrecht’.